Over vissen en andere waterdieren

17-03-2020

Vissen, wie zijn ze?

Er zijn tienduizenden soorten vissen, naast ontelbare andere soorten waterdieren. Ondanks dat hun leefomgeving driekwart van de planeet bedekt, kennen we hen niet. We roeien hen uit op gigantische schaal en onder verschrikkelijke omstandigheden.

We brengen steeds meer empathie op voor dieren, maar amper met vissen. Ookal representeren vissen de overgrote meerderheid (95%) van de slachtoffers in de dierenindustrie. Er worden jaarlijks tussen de 1000 tot 3000 miljard vissen gedood.

Vissen voelen wel degelijk pijn. Ze hebben allemaal afzonderlijke persoonlijkheidskenmerken en ze herkennen hun individuele soortgenoten, met wie ze communiceren. Ook octopussen en inktvissen hebben opmerkelijke cognitieve vaardigheden. Ze voelen o.a. pijn, net zoals kreeften, krabben en garnalen.

Het is niet omdat we minder empathie opbrengen voor waterdieren, dat hun leven en hun geluk minder van belang is. Hun leven en hun geluk staat op de eerste plaats, het gaat voor op ons medelijden en onze voorkeuren.

 

Wezens met wonderbaarlijke vaardigheden

Onze planeet bevat een buitengewone diversiteit aan vissoorten. Ze zijn veel fascinerender dan we zouden verwachten. Vele observaties en studies tonen aan dat veel vissen een zeer gedetallieerd bewustzijn hebben. Ze hebben een complex sociaal leven, ze bouwen banden op (soms met individuen van een andere soort), ze tonen strategie, schatten de baten in van hun acties, communiceren in een uitgebreide manier, ze leren dingen bij kunnen lang dingen onthouden, ze zijn nieuwsgierig en opmerkzaam, …

In tegenstelling tot een aanhoudende mythe, hebben vissen een langetermijngeheugen. Zalmen vinden de rivier terug waar ze geboren zijn (door de geur), nadat ze er meerdere jaren en duizenden kilometers ver verwijderd van waren. Ze vertonen vaardigheden die we niet van hun zouden verwachten.

Grondels vertonen een aantal verrassende ruimtelijke gaven. Deze vissen wonen in kleine vijvertjes die zich bij laagtij vormen rond rotsen. Wanneer een vogel hun probeert op te eten, dan springen de grondels van het ene vijverje in de andere, zonder tegen de rotsen aan te botsen. Dit zonder dat ze de andere vijver kunnen zien! Hoe doen ze dit dan? Ze onthouden hoe het nabije landschap eruitziet tijdens hoogtij en leiden daaruit af waar de vijvers zich gaan bevinden bij laagtij. Een experiment met een kunstmatige vijver concludeerde dat ze maar één hoogtij nodig hebben om de topografie van de vijvers te onthouden.

Bovenal, en in tegenstelling tot wat velen denken, voelen vissen pijn en angst. Dat is wetenschappelijk bewezen. Het is om deze reden dat we moeten rekening houden met hun belangen.

 

Aliens van de zee

Koppotigen (octopussen, zeekatten, inktvissen) zijn fantastische ongewervelden: ze hebben blauw bloed, 3 harten en 8 tot 10 armen die uit zichzelf kunnen voelen en proeven. Hun zenuwstelsel is ver uitgespreid over hun hele lichaam en ze hebben een groot brein. Hun tentakels kunnen onafhankelijk reageren, zelfs wanneer deze gescheiden worden van hun lichaam, ze kunnen zelfs regenereren. Om roofdieren af te schrikken nemen sommige octopussen de vorm, kleur en manier van bewegen aan van roofvissen.

De cognitieve capaciteiten van octopussen laten vele onderzoekers versteld staan. Otto, bijvoorbeeld, klom omhoog langs zijn tank om water te spuwen naar een irritant spotlicht, waardoor dit kortsluiting gaf en de lamp uitging. Inky bevrijdde zichzelf uit haar tank ontsnapte via een leiding naar de zee. Ook Sid brak regelmatig uit zijn tank Mariene Studies Centrum van Nieuw Zeeland. Na verschillende pogingen, kreeg ook hij zijn vrijheid.

Er wordt intens gevist op koppotigen met zegens, trawlers en beuglijnen. Deze methoden om te vissen veroorzaken enorm veel lijden. In 2016 werden zo’n 5 miljoen ton koppotigen gevangen door vissers, dat is te vergelijken met